การลาศึกษาต่อภายในประเทศของข้าราชการพลเรือน
โดย ยุพิน ภวพงศ์สุภัทร

ด้วยปรากฏว่าการลาศึกษาต่อของบุคลากรคณะสัตวแพทยศาสตร์ วิทยาเขตกำแพงแสน เพื่อพัฒนาตนเอง และนำความรู้ที่ได้รับมาพัฒนางานต่อไปนั้น โดยการดำเนินการตามหลักเกณฑ์ และขั้นตอนการลาตามระเบียบ ทั้งผู้ลาและเจ้าหน้าที่ปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องส่วนใหญ่ยังขาดความรู้ และความแม่นยำในการปฏิบัติตามกฎระเบียบที่เกี่ยวข้อง และทำให้การเสนอเรื่องขออนุมัติลาศึกษาต่อของบุคลากรไม่ถูกต้อง แนบเอกสารไม่ครบ หรือปฏิบัติไม่ครบถ้วนตามกฎระเบียบที่กำหนด ซึ่งเป็นปัญหา และ กองการเจ้าหน้าที่คืนเรื่องให้แก้ไข ซึ่งส่งผลให้เกิดความล่าช้า ดังนั้น การลาศึกษาต่อที่ถูกต้องจะต้องปฏิบัติ ดังนี้

การลาศึกษาต่อโดยใช้นอกเวลาราชการของข้าราชการพลเรือน การลาศึกษาต่อโดยใช้เวลานอกราชการ หากข้าราชการประสงค์จะนำคุณวุฒิที่ได้รับเพิ่มขึ้นมาปรับวุฒิหรือเปลี่ยนตำแหน่ง จะต้องขออนุมัติจากมหาวิทยาลัยฯ ก่อน (อ้างถึง หนังสือที่ ทม. 0401.02/ว 1277 ลงวันที่ 24 ตุลาคม 2532) โดยมหาวิทยาลัยได้มอบอำนาจให้คณบดี ผู้อำนวยการสถาบัน และผู้อำนวยการสำนักมีอำนาจอนุมัติให้ข้าราชการลาศึกษาต่อโดยใช้เวลานอกราชการได้ (อ้างถึง คำสั่งมหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ที่ 2972/2539 ลงวันที่ 29 พฤศจิกายน 2539)

การลาศึกษาต่อภายในประเทศของข้าราชการพลเรือน การลาศึกษาต่อภายในประเทศ หมายถึง การเพิ่มพูนความรู้ด้วยการเรียน หรือการวิจัย ตามหลักสูตรของสถาบันการศึกษาในประเทศ โดยใช้เวลาในการปฏิบัติราชการ เต็มเวลา หรือ บางส่วน เพื่อให้ได้มาซึ่งปริญญา หรือประกาศนียบัตรวิชาชีพ และหมายความรวมถึงการฝึกอบรม หรือดูงานที่เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษานั้นด้วย ข้าราชการที่ลาศึกษาต่อภายในประเทศ โดยใช้เวลาในการปฏิบัติราชการต้องได้รับอนุมัติจากอธิการบดี หรือปลัดทบวงมหาวิทยาลัย แล้วแต่กรณี แต่ข้าราชการผู้ลาต้องมีคุณสมบัติ และดำเนินตามหลักเกณฑ์ และขั้นตอนการลา ดังนี้

หลักเกณฑ์การลาศึกษาต่อภายในประเทศ
1. การให้ข้าราชการผู้ได้ไปศึกษาต่อภายในประเทศ ให้พิจารณาตามแนวทาง ดังนี้
1.1 ความจำเป็น และความต้องการของทางราชการที่จะได้ผู้มีความรู้ความสามารถในสาขาวิชานั้น ทั้งสาขาวิชา และระดับความรู้ที่จะขออนุมัติไปศึกษานั้นจะต้องเป็นประโยชน์อย่างยิ่งต่องานในหน้าที่ หรืองานที่ผู้บังคับบัญชามอบหมายเมื่อกลับมาปฏิบัติราชการ และ
1.2 จะต้องไปศึกษาในสถาบันการศึกษาที่ทบวงมหาวิทยาลัย หรือกระทรวงศึกษาธิการรับรองมาตรฐานหลักสูตรแล้ว
1.3 จะต้องพิจารณาถึงอัตรากำลังที่มีอยู่ โดยให้มีผู้ปฏิบัติงานเพียงพอไม่ให้เสียหายแก่ราชการ และไม่ต้องตั้งอัตรากำลังเพิ่ม โดยให้พิจารณาอนุมัติได้ไม่เกินอัตราร้อยละ 20 ของจำนวนข้าราชการในระดับเดียวกันกับข้าราชการที่ลาศึกษาต่อ เว้นแต่ กรณีที่มีเหตุผลพิเศษก็ให้อนุมัติเป็นกรณี ๆ ไป
1.4 การลาไปศึกษาต่อโดยใช้เวลาการปฏิบัติราชการบางส่วน ให้อธิการบดีมีอำนาจอนุญาตให้ลาได้ไม่เกิน 10 ชม./สัปดาห์ หากลาโดยใช้เวลาราชการเกินกว่า 10 ชม./สัปดาห์ ขึ้นไป ให้ถือเป็นการลาเต็มเวลาราชการ (อ้างถึงคำสั่งทบวงมหาวิทยาลัย ที่ 122/2542 เรื่อง มอบอำนาจให้ปฏิบัติราชการแทน ลงวันที่ 9 สิงหาคม 2542) ในกรณีที่จะต้องใช้เวลามากกว่าที่กำหนดให้เสนอขออนุมัติต่ออธิการบดี (มอบอำนาจให้อธิการบดีตามหนังสือที่ ทม.05026.6/60.6 ลงวันที่ 9 สิงหาคม 2542
1.5 ให้ข้าราชการที่ลาศึกษาต่อ ทำสัญญาไปศึกษาต่อ และทำสัญญาค้ำประกันตามแบบที่ทางราชการกำหนด
1.6 ข้าราชการที่ได้รับอนุมัติให้ไปศึกษาต่อจะต้องรายงานผลการศึกษาต่อผู้บังคับบัญชาระดับหัวหน้าภาควิชา หรือเทียบเท่าขึ้นไปให้ทราบโดยเร็วทุกภาคการศึกษา หากไม่รายงานโดยไม่มีเหตุอันสมควรให้ผู้บังคับบัญชารายงานตามลำดับจนถึงอธิการบดี และอธิการบดีอาจพิจารณาให้ยุติการศึกษา หรือดำเนินการอย่างใดอย่างหนึ่งตามควรแก่กรณีก็ได้
1.7 ข้าราชการที่ได้รับอนุมัติให้ไปศึกษาต่อจะต้องศึกษาให้สำเร็จภายในเวลาที่สถาบันการศึกษานั้น ๆ กำหนดไว้ในแต่ละหลักสูตรการศึกษา และถ้ายังศึกษาไม่สำเร็จภายในระยะเวลาที่กำหนดอาจเสนอขออนุมัติขยายเวลาศึกษาต่อได้ครั้งละ 1 ภาคการศึกษา ทั้งนี้ต้องระบุเหตุผล และความจำเป็น และแนบผลการศึกษาที่ผ่านมา เพื่อประกอบการพิจารณาของอธิการบดี
1.8 ข้าราชการที่ได้รับอนุมัติให้ลาศึกษาต่อต้องตั้งใจศึกษาให้สำเร็จโดยเร็ว การไม่ตั้งใจศึกษา หรือประวิงเวลาศึกษาให้ล่าช้า โดยไม่มีเหตุผลสมควรให้อธิการบดีสั่งระงับการศึกษา และพิจารณาดำเนินการทางวินัยตามควรแก่กรณี
1.9 หากไม่สามารถไปศึกษา หรือศึกษาให้สำเร็จได้ด้วยเหตุผลใดก็ตาม ให้รีบรายงานต่อผู้บังคับบัญชาตามลำดับขั้นจนถึงอธิการบดี เพื่อกลับเข้าปฏิบัติงานทันที
1.10 ระหว่างการไปศึกษาทางราชการประสงค์จะให้กลับมาปฏิบัติราชการก่อนครบกำหนดที่ได้รับอนุมัติไม่ว่ากรณีใด ๆ ให้ข้าราชการผู้นั้นกลับเข้าปฏิบัติราชการทันที
1.11 ข้าราชการที่ได้รับอนุมัติให้ไปศึกษาต่อเมื่อครบกำหนดเวลาที่ได้รับอนุมัติหรือสำเร็จการศึกษาแล้ว ต้องรีบรายงานตัวกลับเข้าไปปฏิบัติราชการโดยเร็ว ทั้งนี้ต้องไม่เกิน 7 วัน นับตั้งแต่วันถัดจากวันที่สำเร็จการศึกษาตามหลักสูตร หรือวันที่ครบกำหนดเวลาที่ได้รับอนุมัติแล้วแก่กรณี
1.12 ข้าราชการที่ไปศึกษาต่อที่ใช้เวลาในการปฏิบัติราชการ โดยไม่ได้รับอนุมัติจากอธิการบดี หรือปลัดทบวงมหาวิทยาลัย แล้วแต่กรณี นอกจากจะไม่ได้รับการพิจารณาปรับวุฒิแล้ว ให้อธิการบดีพิจารณาดำเนินการทางวินัยตามควรแก่กรณี

ขั้นตอนการลาศึกษาต่อภายในประเทศ
1. ให้เสนอเรื่องต่อผู้บังคับบัญชาขั้นต้น และเสนอคณบดี อนุมัติ ในหลักการก่อนสมัครสอบ/สมัครเข้าศึกษา
2. เมื่อสถาบันการศึกษารับเข้าศึกษาแล้ว ให้เสนอขออนุมัติต่อผู้บังคับบัญชาตามลำดับจนถึงอธิการบดี เพื่อพิจารณาอนุมัติ และให้ยื่นเอกสารประกอบการพิจารณาด้วย ดังนี้
2.1 บันทึกแสดงเหตุผล และความจำเป็นที่จะไปศึกษาต่อในประเทศ
2.2 หลักสูตรหรือแนวการศึกษาของสถาบันการศึกษาที่จะไปศึกษา พร้อมหนังสือตอบรับจากสถาบันการศึกษา
2.3 หลักฐานการศึกษาของผู้ที่จะไปศึกษา
2.4 คำรับรองของผู้บังคับบัญชา ตั้งแต่หัวหน้าภาควิชา หรือเทียบเท่าขึ้นไป รับรองว่าเป็นผู้มีความประพฤติดี และตั้งใจปฏิบัติหน้าที่ราชการ

ระยะเวลาในการอนุมัติให้ลาศึกษาต่อ
- ระดับปริญญาโท 2 ปี
- ระดับปริญญาเอก 3 ปี